Te Kawenata a te Kotahitanga o ngā Whenua o te Ao mō ngā Tika Tangata ā te Hunga Hauā

Ūpoko 4: Ngā here whānui

1. Ko ngā Kāwanatanga Whai Wāhi mai ka whakapūmau me te whakatairanga i te whakatinanatanga o ngā tika tangata me ngā wāteatanga taketake katoa mō ngā tāngata hauā katoa me te kore whakahāwea anō i runga i te āhuatanga hauā. Otirā ka whakatau ēnei Kāwanatanga:

(a) Ki te whakaū i ngā ture, whakahaerenga me ētahi atu tikanga katoa mō te whakatinana i ngā tika e āhukahukatia i roto i te Kawenata o te wā;

(b) Ki te whakamahi i ngā momo tikanga, tae atu ki ngā ture, ki te whakarerekē, te whakakore rānei i ngā ture, ngā whakaritenga, ngā tikanga me ngā mahi onāianei e kīa ana he whakahāwea i te hunga hauā;

(c) Kia whai whakaaro ki te tiaki me te whakatairanga i ngā tika tangata ā te hunga hauā i roto i ngā kaupapa here me ngā hōtaka katoa;

(d) Ki te kaiponu i tētahi mahi, tikanga kāore e ū ki te Kawenata o te wā me te whakapūmau i te mahi ā ngā mana me ngā whakahaere tūmatanui ki tēnei Kawenata;

(d) Ki te whakarite i ngā tikanga tōtika katoa ki te whakakore whakahāweatanga i runga i te hauātanga, whakahaere, hinonga tūmataiti rānei;

(f) Ki te mahi, te whakatairanga rangahau me te whanaketanga rānei o ngā rawa hanga whānui, ratonga, me ngā rauhanga, ki tērā e kīa ana i roto i te ūpoko 2 o te Kawenata, e here ana kia whakaūhia mai i te iti rawa me te utu iti rawa kia tika ai ki ngā hiahia ake o te tangata hauā, ki te whakatairanga wāteatanga me te whakamahitanga, me te whakatairanga i te waihanga whānui o te whanaketanga o ngā paearu me ngā aratohu;

(g) Ki te whakahaere me te whakatairanga rangahau me te whanaketanga rānei me te whakatairanga anō i te wāteatanga o ngā hangarau hou, tae noa ki ngā pārongo me ngā hangarau whakawhitiwhiti, āwhina nekeneke, taonga me ngā hangarau āwhina e tika ai mō te hunga hauā, e aronui atu ki ngā hangarau whai utu;

(h) Ki te whakarato pārongo wātea ki te hunga hauā mō ngā āwhina nekeneke, taonga me ngā hangarau āwhina, tae noa ki ngā hangarau hou, ā, me ētahi āhuatanga āwhina, ratonga āwhina me ngā rauhanga;

(i) Ki te whakatairanga whakangungutanga mō ngā tohunga me ngā kaimahi me te hunga hauā ki ngā tika e āhukahukatia i roto i tēnei Kawenata e pai ake te āwhina me ngā ratonga e whakapūmauhia e ēnā tika.

2. Mō te wāhanga ki ngā tika ōhanga, pāpori me te ahurea, ka mahi ia Kāwanatanga nei ki te whakarite tikanga ki tōna nui rawa mō ana rawa, ā, ina hiahiatia, i roto i te pou tarāwaho mahi tahi ao whānui, mō te tutuki kauneke i te whiwhitanga nui o ēnei tika, me te kore whakaaro kōaro ki aua here i roto i te Kawenata o te wā e hāngai wawe ana i roto i ngā ture o te ao.

3. I roto i te whanaketanga me te whakatinanatanga o te ture me ngā kaupapa here whakatinana i te Kawenata onāianei, ā, i roto anō i ētahi atu hātepe whakatau tikanga e pā ana ki te hunga hauā, ka whakawhitiwhiti, whakauru mai hoki ēnei Kāwanatanga  me ngā tāngata hauā, tae atu ki ngā tamariki hauā, mā ō rātau whakahaere kanohi.

4. Kaua tētahi mea i roto i te Kawenata e whakaawe i tētahi o ngā whakaritenga tōtika ake mō te whakawhiwhitanga o ngā tika ā ngā tāngata hauā, ā, e mau ana i roto i ngā ture o ēnei Kāwanatanga, ngā ture o te ao rānei mō taua Kāwanatanga. Kaua rawa e whakawhāitihia, e tangohia rānei mai i tētahi o ngā tika tangata, wāteatanga taketake rānei e āhukahukatia, e noho rānei i roto i tētahi o ēnei Kāwanatanga

5. Ko ngā whakaritenga o te Kawenata onāianei ka tautoro atu ki ngā wāhanga katoa o ngā Kāwanatanga me te kore whakaititanga, aweretanga hoki.

« Previous | » Next